Maandag 22 Mei 2017 - Materiele vergissing

Niet-aangifte van overgedragen verliezen: materiële vergissing

 

Situering
Een belastingplichtige kan altijd bezwaar indienen tegen zijn eigen aangifte. Maar de termijn om bezwaar in te dienen is vrij beperkt (principe: zes maanden vanaf de derde werkdag volgend op de datum van verzending van het aanslagbiljet).

Daarnaast bestaat de mogelijkheid om een ambtshalve ontheffing te vragen.
De termijn daarvoor is aanzienlijk langer (principe: vijf jaar vanaf 1 januari van het jaar waarin de belastingen werden gevestigd resp. 1 januari van het aanslagjaar).
Maar de gevallen waarin een ambtshalve ontheffing kan gevraagd worden, zijn beperkend omschreven in de wet. Eén daarvan betreft de overbelasting die voortvloeit uit een materiële vergissing. Het is dan ook van essentieel belang te eten wanneer er sprake is van een materiële vergissing.

Hof van beroep Brussel 26 mei 2016

Feiten:

  • Een belastingplichtige vergeet zijn overdraagbare verliezen op te nemen in zijn aangifte.
  • Nadien vraagt hij een ambtshalve ontheffing wegens een materiële vergissing.

De fiscus weigert de ontheffing: het betrof een juridische beoordeling en geen ambtshalve ontheffing.

De rechtbank van eerste aanleg (Rb. Brussel, 23 april 2014) geeft de fiscus gelijk.

Maar volgens het hof van beroep is er in betreffend geval wel degelijk sprake van een materiële vergissing:

  • De belastingplichtige gaf al meerdere jaren zijn vorige verliezen aan.
  • De fiscus vermeldde zelf ook de verliezen op haar eigen zgn. drukwerk 328 N.
  • Zodra de belastingplichtige kennis nam van zijn onvolkomenheid (de niet-aangifte van de verliezen), heeft hij zonder uitstel het nodige gedaan om zijn fout recht te zetten.
  • De fiscus geeft zelf in een circulaire van 22 september 2014 aan dat het geval waarin een belastingplichtige nalaat om in zijn aangifte een aftrek op te nemen die in het verleden systematisch werd gevraagd, als een materiële vergissing kan worden beschouwd.
  • De belastingplichtige kan niet vrij kiezen wanneer hij verliezen aanrekent en moet hierover dan ook geen enkele intellectuele beslissing nemen.
  • Besluit: gegeven al deze elementen is er geen twijfel mogelijk dat de belastingplichtige de intentie had om de overgedragen verliezen in rekening te brengen en kan zijn vergetelheid enkel uitgelegd worden als een materiële vergissing.

Waarschuwing: discussie mogelijk, te vermijden!
De praktijk en de rechtspraak leren dat de fiscus heel terughoudend is om fouten als een materiële vergissing te willen beschouwen, met als gevolg dat vragen om een ambtshalve ontheffing maar moeilijk ingewilligd worden.

De boodschap blijft om zo veel als mogelijk “echte” (en vaak vermijdbare) materiële vergissingen tot een minimum te beperken bv. door goed doordachte en strikt nageleefde checklists en/of andere opvolgingsstructuren in een dossier.